Poliüretan Göbek ve Kubbe Seçim ve Uygulama Rehberi

Tavan göbeği ve kubbe seçiminde en kritik parametre, uygulamanın yapılacağı odanın tavan yüksekliği ve toplam metrekaresidir. Yanlış ölçeklendirilen bir tavan göbeği, mekanda basık bir algı yaratabilir veya tavan alanında kaybolabilir.

• 2,70 Metre ve Altı Tavan Yüksekliği: Bu alanlarda 40 cm ile 60 cm çap arasındaki tavan göbeği modelleri tercih edilmelidir. Derinliği az olan yüzeyel modeller tavanı aşağı çekmez.
• 2,70 - 3,20 Metre Tavan Yüksekliği: 65 cm ile 90 cm çapındaki poliüretan göbekler ve orta derinlikteki kubbeler dengeli bir oran sunar.
• 3,20 Metre Üstü Müstakil ve Ticari Alanlar: 100 cm ve üzeri çapta dev tavan göbekleri veya modüler poliüretan kubbe sistemleri kullanılmalıdır.

Aydınlatma armatürünün veya avizenin çanak çapı, seçilecek göbeğin orta göbek açıklığıyla tam uyumlu olmalıdır. Avize rozeti, göbeğin iç bağlantı yuvasından en az 3-5 cm daha geniş seçilmelidir.

Uygulamada kullanılan sert (rigid) poliüretan göbek ve kubbe elemanları, kapalı hücre yapısı sayesinde yüksek fiziksel mukavemet gösterir. Malzemenin üretim hedef yoğunluğu ~150-220 kg/m³ (üretim hedefi ~160 kg/m³) olup, genel yoğunluk skalası 150-220 kg/m³ (üretim hedefi ~160 kg/m³) aralığındadır.

Sıcaklık dayanımı -100 °C / +80 °C arasında değişen poliüretan elemanlar, ısı değişimlerinden ötürü çatlama veya dönme yapmaz. Su emme oranı %1’in altında olduğu için banyo, sauna veya dış cephe saçak altı gibi yüksek nemli alanlarda güvenle uygulanır. Ancak dış cephe uygulamalarında malzemenin doğrudan güneş ışığına maruz kalacağı düşünülerek UV dayanımlı son kat boya kullanılması şarttır.

Poliüretan göbek ve kubbe montajına başlamadan önce tavan yüzeyinin taşıyıcı kapasitesi ve nem durumu kontrol edilmelidir. Tozlu, yağlı veya gevşek sıvalı tavanlara doğrudan yapıştırma yapılmamalıdır.

Uygulama öncesinde tavan merkezleme çizgileri lazer hiza terazisi ile çizilmelidir. Tavan göbeğinin dairesel ekseni tavana markalanmalı, sabitleme noktaları önceden belirlenmelidir. Yüksek tavanlarda yapılacak kubbe montajlarında iskele ve merdiven iş güvenliği tedbirleri eksiksiz alınmalı, ustaların çalışacağı zemin düzgünleştirilmelidir.

Tavan göbeği ve kubbe montajında malzeme birleşiminde silikon kullanımı kesinlikle yasaktır. Silikon, poliüretan yüzeyde uzun vadeli kimyasal tutunma sağlamaz ve zamanla sarkmalara yol açar.

• Kimyasal Bağlayıcı: Ürünün arkasına ve tavan temas yüzeyine poliüretan (PU) bazlı montaj yapıştırıcısı sürülmelidir.
• Mekanik Sabitleme: Sadece yapıştırıcıya güvenilmemeli, vida ile mekanik sabitleme zorunlu olarak uygulanmalıdır. Göbeğin veya kubbenin etli kısımlarından çelik dübel ve vida ile tavana ankraj yapılmalıdır.
• Kesim Detayları: Çıta veya köşe birleşimli kubbe kenarlıklarında 45 derece gönye kesim yapılmalı, kesim kısımlarına yapıştırıcı sürülerek ek yerleri birleştirilmelidir.

Mekanik sabitleme amacıyla atılan vida başları ve ürün birleşim noktaları poliüretan uyumlu macun ile kapatılmalıdır. Macun kurumasının ardından yüzey 180-220 kum zımpara kullanılarak pürüzsüz hale getirilmelidir.

Ürünler fabrika çıkışlı olarak beyaz astar boyalı gelir. Bu aşamada ek astar uygulaması opsiyoneldir; ancak yüzey tamiratları sonrası homojen bir emicilik sağlamak için 1 kat su bazlı astar önerilebilir. Son kat aşamasında su bazlı tavan veya plastik boyalar ile en az 2 kat boyama yapılmalıdır. Dış mekan uygulamalarında ise UV korumalı akrilik veya poliüretan esaslı dış cephe boyaları zorunludur.

Saha süreçlerinde zaman ve malzeme kaybını önlemek için montaj öncesinde şu adımlar doğrulanmalıdır:

• Tavan yüksekliği ve oda ölçüsüne uygun göbek/kubbe çapı seçildi mi?
• Aydınlatma tesisatı ve kablo çıkış noktası göbeğin ekseniyle örtüşüyor mu?
• Montajda kullanılmak üzere PU yapıştırıcı ve uygun vida/dübel tedarik edildi mi? (Silikon kullanılmamalıdır).
• Dış cephe montajı yapılacaksa UV dayanımlı boya hazırlığı yapıldı mı?
• Tavan yüzeyindeki gevşek boya veya sıva kazınarak temizlendi mi?