Poliüretan Dekorasyonda Boyama ve Astar Kılavuzu

Poliüretan dekorasyon ürünleri, üretim sürecinde kalıptan çıkarıldıktan sonra fabrika çıkışlı beyaz bir astar ile kaplanır. Ancak fabrika astarı yalnızca teknik bir zemin katmanıdır; nihai son kat boya değildir ve UV ışınlarına karşı dayanım sağlamaz. Fabrika astarının temel amacı, taşıma ve depolama sürecinde malzemenin gözeneklerini korumak ve montaj öncesinde homojen bir yüzey sunmaktır. Boya üreticilerinin sunduğu garanti şartlarının geçerli olabilmesi için, kullanılacak son kat boya markasının kendi sistem astarının uygulanması teknik bir zorunluluktur.

Ek astar kullanımı opsiyonel bir adım olarak değerlendirilse bile, astar gerekmez şeklinde kesin iddialarda bulunmak teknik açıdan yanlıştır. Poliüretan malzeme üzerine son kat uygulaması yapılmadan önce fabrika astarının kalıp ayırıcı silikon kalıntılarından arındırılması gerekmektedir. Böylece boyanın alt yüzeye kimyasal ve mekanik olarak tutunması güvence altına alınır.

Poliüretan imalatı esnasında kalıp ayırma işlemini kolaylaştırmak adına silikon bazlı maddeler kullanılır. Bu maddeler ürün yüzeyinde ince bir film tabakası bırakır ve temizlenmediği takdirde uygulanacak boyanın yapışmasını engeller. Yüzey tutunmasını artırmak adına boyama öncesinde tüm profiller 180-220 zımpara kullanılarak matlaştırılmalıdır. Zımparalama, yüzeydeki mikron düzeyindeki silikon kalıntılarını temizlerken boyanın tutunacağı pürüzlü zemin oluşturur.

Zımparalama işlemi tamamlandıktan sonra yüzeyde biriken tozlar nemli bir bezle tamamen silinmelidir. Kapalı hücre yapısına sahip ve su emme oranı %1 altında olan sert poliüretan malzeme, temizleme sonrası nem tutmaz ve hızlıca boyama aşamasına hazır hale gelir. Tozlu kalmış yüzeylerde boya filmi soyulma yapabileceği için temizlik aşaması atlanmamalıdır.

Poliüretan profillerin birleşim yerlerinde 45 derece gönye kesim tekniği uygulanır ve montaj aşamasında poliüretan bazlı yapıştırıcı kullanılır. Vidalarla mekanik olarak sabitlenen profillerin vida delikleri ile birleşim noktaları macun ile doldurulmalıdır. Macunun kurumasının ardından 180-220 grit zımpara ile yüzey düzeltilir ve sıfırlanır. Macunlanan bölgeler ile poliüretan malzemenin ham yüzeyi farklı emicilik özelliklerine sahiptir.

Bu emicilik farkını ortadan kaldırmak için macunlama sonrasında yüzeye homojen bir astar katı sürülmelidir. Homojen astar katı, son kat boyanın her noktada eşit emilmesini sağlar ve ışık altında renk dalgalanması ya da gölgelenme oluşmasını önler. Boya sisteminin bütünlüğü için macun tam kurumadan astar uygulamasına geçilmemelidir.

İç mekân uygulamalarında poliüretan profiller için su bazlı akrilik boyalar yaygın olarak tercih edilir. İç mekân boyama standardı en az 2 kat uygulama yapılmasını kapsar. İlk kat boya uygulandıktan sonra üretici firmanın teknik föyünde belirtilen kuruma süresi beklenmeli, ardından ikinci kat boya atılmalıdır. İç mekân poliüretan boyama adımları doğru uygulandığında pürüzsüz ve uzun ömürlü yüzeyler elde edilir.

Yoğunluğu 150-200 kg/m³ olan sert poliüretan malzeme, -20 °C ile +80 °C arasındaki çalışma sıcaklıklarında boyut stabilitesini korur. Bu sayede iç mekândaki mevsimsel sıcaklık değişimlerinde boyada çatlama veya ayrışma meydana gelmez. Dekorix profilleri doğru astarlanıp 2 kat boyandığında estetik görünümünü uzun yıllar korur.

Dış cephe koşullarına maruz kalan poliüretan söve ve dekoratif profiller; yağmur, don ve güneş ışığı gibi ağır hava şartlarıyla karşılaşır. Dış cephede kullanılacak boya sisteminin esnek (elastik) ve UV dayanımlı olması şarttır. Jotun veya Filli Boya gibi üreticilerin dış cephe üst serileri bu uygulamalar için uygundur. Fabrika astarı tek başına UV koruması sağlamadığı için dış cephede UV direnci yüksek sistem astarı ve son kat boya kullanılmalıdır.

Sert poliüretan kapalı hücreli yapısı sayesinde su emme oranı %1 seviyesinin altındadır ve suya karşı tam yalıtım sunar. Ancak UV ışınları uygunsuz boyanmış yüzeylerin zamanla sararmasına sebep olabilir. Ayrıca dış cephede kullanılan poliüretan dekoratif sütunlar kesinlikle yük taşıyıcı değildir; sadece estetik kaplama amacıyla kullanılmalıdır.