Ahşap Nemde Çürür mü? Poliüretan Alternatifi ve Montajı

Doğal ahşap, higroskopik yapısı gereği bulunduğu ortamdaki nemi bünyesine çeker. Yüksek neme maruz kalan ahşap dokuda zamanla küf, mantar ve böceklenme oluşur. Ahşap yüzeyler periyodik olarak emprenye edilmediği veya koruyucu vernik sürülmediği takdirde Liflerin kabarması ve çürüme kaçınılmaz hale gelir. Her 1-2 yılda bir tekrarlanması gereken bu bakımlar, işçilik ve malzeme maliyetini artırır.

Buna karşın doğal ahşap, yüksek mekanik yük taşıma kapasitesi gerektiren karkas yapılarda ve taşıyıcı çatılarda poliüretan malzemeden kesinlikle üstündür. Ahşabın doğal dokusal yaşlanması ve strüktürel dayanımı, yük binen ana karkas noktalarında vazgeçilmezdir. Ancak yük taşımayan dekoratif kaplamalarda nem riski ahşabın en büyük zayıflığıdır.

Ahşap muadili olarak geliştirilen profiller, sert (rigid) kapalı hücreli poliüretan hammaddeden üretilir. Ürünün yoğunluğu 150-220 kg/m³ (üretim hedefi ~160 kg/m³) aralığında olup üretim hedefi yaklaşık 160 kg/m3 değerindedir. Malzemenin servis sıcaklığı -100 °C / +80 °C arasında değişir ve su emme oranı %1’in altındadır.

Uygulamada yapılan en büyük hatalardan biri, poliüretan ürünü su yalıtım malzemesi olarak görmektir. Bu malzeme su geçirmez bir yalıtım kaplaması değildir; yalnızca kendisi su emmeyen, çürümeyen ve küflenmeyen dekoratif bir profildir. Bu nedenle duş teknesi içi veya havuz içi gibi doğrudan su altında kalan yüzeylerde kullanıma uygun değildir. Ayrıca üretilen poliüretan sütunlar tamamen dekoratif amaçlıdır, binada veya çatıda hiçbir şekilde yük taşımaz.

Şantiye uygulamalarında ahşap görünümü elde etmek için poliüretan kiriş, mertek ve kütük profilleri tercih edilir. Bu üç form arasındaki temel farklar kullanım alanları ve geometrik kesitleridir:

• Poliüretan Kiriş: Tavanlarda U kesitli yapısıyla mevcut tesisat hatlarını veya çelik profilleri gizlemek amacıyla kullanılır.
• Poliüretan Mertek: Çatı eğimlerinde ahşap ızgara görünümü vermek için kullanılan daha dar kesitli profillerdir.
• Poliüretan Kütük: Dış cephe ve iç mekanda masif ahşap blok görünümü sağlayan, geniş yüzeyli dekoratif elemanlardır.

Hafif yapıları sayesinde iskele üzerinde usta tarafından vinç gerekmeksizin kolayca taşınır ve tavan kotuna monte edilir.

Poliüretan profillerin montajında uzun ömürlü bir sonuç elde etmek için saha ustalarının şu teknik adımları takip etmesi şarttır:

• Uygulama yapılacak duvar veya tavan yüzeyi tozdan arındırılmalı, temiz ve kuru olmalıdır.
• Köşe birleşim hatları için 45 derece gönye kesim yapılmalıdır.
• Yapıştırma aşamasında kesinlikle silikon kullanılmamalı, poliüretan (PU) montaj yapıştırıcısı tercih edilmelidir.
• Yapıştırıcıya ek olarak, dübel ve vida ile mekanik sabitleme yapılması zorunludur.
• Vida başları ve ek yerleri macun ile doldurulduktan sonra 180-220 zımpara ile pürüzsüzleştirilmelidir.
• Fabrika çıkışlı astarlı gelen ürüne ihtiyaç halinde opsiyonel ek astar atılabilir. Dış cephe kullanımında ise UV dayanımlı boya ile en az 2 kat boyama yapılması şarttır.

Doğal ahşap ürünler, nemli dış cephe veya ıslak hacim yakınlarında zımpara, sistre ve koruyucu cila periyotlarına ihtiyaç duyar. Bu durum yıllık işletme ve bakım maliyetlerini yükseltir. Sert poliüretan profiller ise çürümediği, su emmediği ve böceklenmediği için ahşaba kıyasla periyodik ahşap bakımı giderlerini ortadan kaldırır. Sahada doğru montaj yapıldıktan ve UV dayanımlı boya uygulandıktan sonra uzun yıllar ek bir restorasyon işçiliği gerektirmez.

Dış cephe poliüretan kaplama uygulamalarında malzeme dayanımını belirleyen ana unsur boya kalitesidir. Güneş ışınlarına doğrudan maruz kalan alanlarda UV korumalı dış cephe boyası kullanılmadığı takdirde yüzey boyasında solma yaşanabilir. Montaj sırasında iş güvenliği kurallarına uyulmalı, yüksekte çalışma yapılırken emniyet kemeri kullanılmalı ve profillerin kesimi esnasında koruyucu gözlük takılmalıdır. Dekorix uygulama standartlarına göre vidalama yapılmadan sadece yapıştırıcı ile bırakılan profiller zamanla düşme riski taşır.